Macar tarım ve hayvancılık uzmanları, Türkiye’de tarımsal üretim ve hayvancılığın tesis edilmesinde çok sayıda Macar’ın rol aldığı Mustafa Kemal Atatürk döneminden bu yana Türk uzmanlarla birlikte çalışmaktadır. O zamanlar Avrupa’da verimli ve tarımsal olarak gelişmiş bir ülke olan Macaristan, ürünlerini ve uzmanlarını diğer ülkelere gönderiyordu. 1913 tarihli bir raporun Macaristan hakkında yazdığı gibi, “Macarlar bir çiftçi ulusudur. Toprağı çok severler.” Macaristan’da tarım; askerlik, memurluk, avukatlık, mühendislik ve doktorluk gibi önemli meslek dallarından biridir. Tarım, uzun zamandır saygın bir meslek olarak görülmektedir.
Macaristan’ın uzmanlarından Türkiye’de birçok alanda yararlanılmıştır
Macarlar, tarım ve eğitimin gelişmesi için birçok bilimsel ve faydalı müessese kurmuştur. Özellikle uygulamalı tarım ve bahçecilik, arıcılık ve sanayi okulları, Avrupa‘da benzeri olmayan tarım müzeleri Macaristan’ın bu alandaki başarılarının düzeyini göstermektedir. Bu nedenle Türk tarım politikası uygulamaya konulurken Macar tarım uzmanlarından da faydalanılmıştır.
Macaristan, Türk gençlerinin Macaristan’daki ticaret ve ziraat okullarında eğitim görmesini de teşvik etmiştir. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu dönemde nüfusunun %90’ı çiftçi olan ve girdiği savaşlardan yorgun düşmüş bir toplumda, Türk tarımının gelişmesi için belli ilkeler koymuştu. Böylece tarım ve çiftçi politikası akla dayandırılmış, bilimden güç alan bir dinamizmle uygulamaya konulmuştur. Bu amaçla, Avrupa’da tarımı ve sanayisi çok ileri düzeyde olan Macaristan’ın uzmanlarından Türkiye’de birçok alanda yararlanılmıştır.
Tarımın büyük oranda hava şartlarına bağlı olması nedeniyle, ülke genelinde meteoroloji istasyonları kurma ihtiyacı Cumhuriyet döneminde ortaya çıkmıştır. Bu amaçla, Türk Hükümeti Tarım Bakanlığı bünyesinde bir Meteoroloji Servisi oluşturulmuştu. O dönemde Türkiye’deki Macar Turan Derneği, Budapeşte Gözlemevi’nin şube müdürlerinden biri ve Macar Meteoroloji Derneği’nin ilk genel sekreteri olan Prof. Antal Réthly’yi bu iş için tavsiye etmiş ve kendisi Türkiye’ye davet edilerek bahse konu enstitünün kurulmasına yardım etmiştir.
Yerli zirai ilaç ihracatının yıllık cirosu 500-600 milyon Euro’yu aşıyor
Macaristan, elverişli iklim koşulları, güçlü gelenekleri, GDO’suz teknolojisi, yüksek nitelikli uzmanları ve sürekli inovasyonu sayesinde küresel tohum pazarında nispeten güçlü bir konuma sahiptir. Ülkenin tohum ihracatı 400-450 milyon Euro civarında olup, dünya tohum ticaretinin %3,2-3,4’ünü oluşturmaktadır. Macaristan, mısır ve buğday tohumu ihracatında dünyanın en büyük üçüncü ülkesidir.
Macaristan ağırlıklı olarak Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine ihracat yapıyor, ancak son zamanlarda geliştirilen kuraklığa dayanıklı çeşitler sayesinde Asya ve Afrika pazarlarına daha fazla odaklanılıyor. Onlarca yıllık deneyim ve bilgi, ZKI Ltd., Gabonakutató Ltd. veya Marton Genetics Group gibi birçok araştırma enstitüsünü ve kurumsal araştırma merkezini dünya çapında üne kavuşturmuştur.
Macar şirketleri, zirai ilaçlar ve gübre üretiminde Avrupa’da güçlü bir konuma sahiptir. Yerli zirai ilaç ihracatının yıllık cirosu 500-600 milyon Euro’yu aşıyor. Gelişmelerdeki yeni yön, AB içinde çığır açan yeni bir girişim olan dijital tarım stratejisi tarafından desteklenmektedir. Geliştirme projeleri, entegre tarımsal kurumsal kaynak planlaması (ERP) ve süreç kontrol sistemlerinden robotik çözümlere ve drone teknolojisine kadar uzanmaktadır.
Marton Genetics
Martonvásár Araştırma Enstitüsü, Orta Avrupa ve Macaristan’daki en büyük tarımsal araştırma enstitülerinden biridir. Araştırma alanı genetik, biyoteknoloji, tarım teknolojisi araştırmaları ve tahıl yetiştiriciliğine dayanmaktadır. Onlarca yıllık deneyimi ve sürekli değişen pazar koşullarına uyum sağlama yeteneği, kesintisiz enerji ile yetiştiriciliğe devam etme kabiliyetini sağlamıştır. Sonuç olarak Martonvásár çeşitleri ve melezleri, Marton Genetics® markası altında sürekli olarak artmaktadır. Macar tohum üretimi ve yetiştiriciliğinin, yılda yaklaşık 500 milyon Euro değerinde ürün üreten Macar tarımının en iyilerini temsil ettiği yaygın olarak bilinmektedir. Marton Genetics® şirket grubu, bu stratejik sektörde seçkin ve kararlı bir şekilde faaliyet göstermektedir.
Yeni mısır hibritleri, Marton Genetics® ve iş ortakları tarafından piyasaya sürülmüştür. Tahıllar üzerinde yapılan ıslah araştırmalarının amacı, değerli genotipleri tanımlamak ve korumak, yeni temel damızlık stoğu geliştirmek, seleksiyon etkinliğini artırmak için yeni yöntemler geliştirmek ve yeni çeşitler, özellikle de Karpat Havzası’nın karasal iklimine uyum sağlamış genotipler yetiştirmektir.
